Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã về giáo dục và các văn bản cần soạn

Cập nhật 2026-07-27 · Chuyên mục Chính quyền 2 cấp & giáo dục · Bài do Trợ lý soạn văn bản biên soạn

Từ ngày 01/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, kéo theo việc nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước về giáo dục trước đây do cấp huyện thực hiện được chuyển về cấp xã. Với cán bộ, công chức cấp xã, đây là nhóm việc mới và phát sinh khá nhiều loại văn bản chưa từng làm.

Cơ sở pháp lý của việc chuyển thẩm quyền

Việc phân định thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Giáo dục và Đào tạo được quy định tại Nghị định số 142/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ. Theo đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền thành lập trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở. Các trường này có tư cách pháp nhân độc lập và đặt dưới sự quản lý của chính quyền cấp xã, trong khi trường trung học phổ thông và các cơ sở giáo dục khác vẫn thuộc thẩm quyền cấp tỉnh.

Những nhóm việc cấp xã thường phải xử lý

Ba việc nên làm ngay để đỡ vướng về sau

• Rà lại địa danh và tên cơ quan trên mẫu văn bản. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, rất nhiều biểu mẫu còn ghi tên đơn vị cũ. Nên sửa một lần vào mẫu dùng chung.
• Lập bảng chữ viết tắt cho ký hiệu văn bản. Ký hiệu công văn gồm chữ viết tắt tên cơ quan và đơn vị soạn thảo, nếu không thống nhất từ đầu thì hồ sơ lưu sẽ rất khó tra cứu.
• Gom hồ sơ gốc của từng trường. Quyết định thành lập, quyết định cho phép hoạt động, số liệu đất đai và cơ sở vật chất — đây là những thứ mọi đề án, báo cáo sau này đều cần đến.

Cấp xã có được ban hành văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục không?

Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương được quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương và pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật, khác với việc ban hành văn bản hành chính như công văn, quyết định cá biệt, kế hoạch. Phần lớn công việc hằng ngày ở cấp xã thuộc nhóm văn bản hành chính. Khi cần ban hành văn bản có tính quy phạm, anh/chị nên xin ý kiến cơ quan tư pháp cùng cấp trước.

Trường học sau khi chuyển về xã thì báo cáo cho ai?

Trường thực hiện chế độ báo cáo với cơ quan quản lý trực tiếp theo phân công của địa phương, đồng thời vẫn phải bảo đảm các báo cáo chuyên môn theo yêu cầu của ngành giáo dục. Trong giai đoạn chuyển tiếp, nhiều nơi quy định rõ đầu mối nhận báo cáo trong văn bản hướng dẫn riêng, vì vậy anh/chị nên căn cứ văn bản của tỉnh và của xã mình thay vì áp dụng theo thói quen cũ.